Özgürlük ve Teslimiyet

Yıl:1 Sayı: 1 (Ocak - Şubat - Mart)

Özgürlük ve Teslimiyet

Editörden
Yeni bir dergi ile karşınızdayız: Yetkin Düşünce. Bu cümleyi kurduktan sonra, okurlarımızın zihinlerine gelmesi muhtemel bazı soruları cevaplandırarak başlamalıyız. Ilkin; niçin bir dergi? Üstelik de iletişim araçlarının giderek hızlandığı ve her şe-yin tüketime sunulduğu bir zaman diliminde basılı olan bir der-gi. Bunu iki boyutlu olarak cevaplandırmamız gerekiyor. Birincisi, tam da sarfettiğimiz cümlede ifade ettiğimiz üzere fikrin tüketil-mesine direnmek. Ikincisi de, epey zamandır Türkiye’de fikri bir durgunluk yaşanmaktadır açıkçası. Siyasi ve sosyal alanı besleyecek entelektüel, düşünsel tartışmalar maalesef oldukça irtifa kaybetmiş durumda. Bu arada bazı yayınlar üzerinden kendisini göstermeye çalışan ufak fikirsel kıpırdanışlar, yerel düzeyde ve kapalı dünyalar inşa ederek sürekli olamamaktadır. Bu bağlamda farklı düşünce dünyalarıyla etkileşime girip yüzleşebilecek “ufuk”lara ve evrensel tartışmalara olan ihtiyacımız iyiden iyiye ortaya çıkmıştır. “Yetkin Düşünce”, bu boşluğu farkederek yayın hayatına başlamayı “dü-şünce” adına bir sorumluluk olarak görmüştür. 
 
Düşünce, emek ve fikir çileciliği demektir; boşlukta oluşmadığı gibi belirli siyasal, sosyal, kültürel, ekonomik gelişmeler ve soru(n) larla geliştirilir. Bu anlamda dergi, yaşadığımız çağa tanıklık eden dert sahibi entelektüellerin sorumlu bir insan olarak fikir ürettik-leri bir platformdur. Yetkin Düşünce dergisi de bu anlayış ve so-rumlulukla platform olma görevini icra etmek istemektedir.
 
Ikinci muhtemel soru; niçin Yetkin Düşünce? Belki bu ismi du-yanların ilk önce, “yetkin” kelimesine itiraz etmeleri ve hatta bu ismi üsttenci ve iddialı bulmaları mümkündür. Doğrusu, kelime-nin tam anlamıyla “yetkinlik” iddiasının bir Tanrılık iddiası de-meye geleceğini bilen bir kültür ve hikmete bağlılığımızı ifade etmeliyiz. Tam da bu noktada dergimizin mottosu olan “Hakikatin kaynağına yolculuk” ifadesindeki “yol”a dikkat çekmeliyiz. Yetkin Düşünce, entelektüel ve fikri çabaya odaklanarak, yetkinlik ve ha-kikate ulaşmak üzere sürekli bir yolda olma haline göndermede bulunmaktadır. Yolda olma hali, Yetkin Düşünce’nin fikirsel ve me-todolojik zihni arkaplanını ele vermekte; aynı zamanda Hak/ikati her şeyden ve herkesten fazla severek ve önemseyerek, “yol”un iğ-valarından kendisini korumak istemektedir.
 
Peki nasıl bir dergi ve içerik? Yetkin Düşünce, öncelikle üç aylık bir düşünce dergisidir. Bu bağlamda her konuda düşünce yazıları-na açık olacaktır. Ülkemizde üniversite içi ve dışında hayatını de-vam ettiren hakemli akademik ve popüler dergiler bulunmaktadır. Hiç şüphesiz bu dergilerin bir işlevleri ve ürettiği katma değerleri vardır. Yetkin Düşünce, hakemli akademik ve popüler dergiler sta-tüsünde değildir; Bu anlamda ilmi ve entelektüel seviyeyi koru-yarak sosyal bilimler alanında her türlü konuda düşüncelere açık olacaktır. Yetkin Düşünce dergisi, bu çerçevede, dosya konuları ka-dar dosya dışı konular, mülakatlar, kitap kritikleri, kültür-sanat ve Türkiye analizleri gibi farklı bölümleri muhtevi olacaktır. 
 
Elinizdeki sayının dosya konusu “Özgürlük ve Teslimiyet”tir. Tür-kiye’nin farklı yerlerinden farklı düşünsel yönelimlerden düşünce insanlarının yazılarıyla oluşmuş bu dosyaya beklediğimizin üzerin-de katılımın olması bizlere ümit ve heyecan vermiştir. Birbirinden kıymetli bu düşünce adamlarımızın, dil ve içerik açısından sorum-luluklarını üstlendikleri, konuyla ilgili farklı analiz ve eleştirilerini zevkle okuyacağınıza inanıyoruz. Bu arada belirtilmelidir ki, yayım-lanan yazılara dair eleştiri ve katkılarla, Yetkin Düşünce’nin daha da zenginleşeceğini ve gerçek bir platform olacağını ümit etmekteyiz. 
 
Bu vesile ile “Yetkin Düşünce” dergisine yayın hayatında uzun ömürler dilerken, gelecek sayıda kaliteli içerik ve tartışmalarla kar-şınızda olma ümidiyle…

Dosya

Özgürlük ve Teslimiyet: Kavramsal Bir Tartışma
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Kişinin önünde seçenekler yoksa, burada özgürlüğün önemli şartlarından birisi oluşmamış demektir. İkincisi, bu seçeneklerden birisini tercih edebilmektir. Üçüncüsü de, tercih edilen seçeneği yapabilmeye güç yetirebilmektir. Bu bağlamda özgürlüğün “istitaa” yani yapabilme gücü anlamına geldiğini söylemek mümkündür.

...
Mustafa Tekin
Prof. Dr. / İstanbul Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Özgürlüğün Yarattığı Sıkıntı: Ontoloji İçindeki Ontolojisizliğimiz
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Makine olarak yarattığı/canlandırdığı nesne üzerinden insan bir bakıma Tanrı rolüne geçer. Nesneyiartan bir biçimde hareket ettirmekte yani onu kontrol etmektedir. Sahibi olmadığı bir nesneyi makine haline getirerek kontrol etme yetkisi olduğunu düşünmekte bir sahtelik olduğunu unutmamak gerekir.

...
Mehmet Günenç
Doç. Dr. / İstanbul Üniversitesi
İnsan Özgürlüğünün Önündeki Üç Muhtemel Engel: Baba, Toplum ve Tanrı Tasavvurları
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

İnsan özgürlüğünün önündeki üçüncü muhtemel engel “Tanrı” tasavvurudur. Insanlar, Tanrı imgesini ya korku, çıkar ve umuttan dolayı yaratırlar veya sorumluluk, cesaret ve düşünme sonucu keşfederler.

...
İlhami Güler
Prof. Dr. / Ankara Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Özgürlüğün Bugün İmkân(sızlık)ları
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Batılı insan ve toplum tipi açısından özgürlüğün örneğin bencillik, tekelci ve rekabetçi mübadele, tüketim, iletişim, güvenlik ve devlet örgütlenmesiyle de ilişkisi bulunmaktadır.

...
Muhammet Özdemir
Yrd. Doç. Dr. / İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi
Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi
Köle Efendi Diyalektiği Üzerinden Özgürleşme ve Maduniyet İlişkisi
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Efendiliğin aynı zamanda bir özerkleşme/özgürleşme biçimi olarak yorumu ya da tarihsel diyalektiğin çevriminin bu biçimdeki bir kurgusu ise, özgürlüğü oldukça biçimselleştirerek salt çıplak bir güç ilişkisine dönüştürmek gibi bir sorunla malûldür.

...
Ümit Aktaş
Geçmişin Pençesindeki İnsan -Tarih ve Kültürün İnsan Özgürlüğündeki Belirleyiciliği
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

İnsanın keder ve hüsrandan kurtuluş çabasını, bütünüyle kurulu düzene yani tabiata isyan etmesi şeklinde almamak gerekir. Aksine iradeli harekete sahip olan insan, tabiat nizamına karşı gelirken, tabiatüstü ve sürekli yaratıcı olan bir nizama itaat etmektedir.

...
Cafer Karadaş
Prof. Dr. / Uludağ Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Kaçınılmaz Teslimiyet Türleri Arasında Aklın Özgürleşmesi
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

O halde iftihar ettiğin, özgürleştirmeye veya bir başkasına dayatmaya çalıştığın “ben”, bir kısmı yaratılıştan verilmiş ve senin asla müdahale edemediğin sürpriz unsurlar tarafından ve bir kısmı da yine senin seçimin olmayan kişiler ve çevre tarafında oluşturulmuş ve sen bunun dışına belki de çok az çıkabilmişsin.

...
Muhammet Çelik
Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi
Özgürlük ve Secde
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Şeytanın üzerinizde hiçbir sultası yoktur
(Kur’an’ı Kerim,İbrahim 22)
Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz
(Kur’an’ı Kerim, Tekvir 29)
Özgürlük kaderimizdir.
Jean Paul Sartre

Ontolojik özelliği olarak “özgürlük” insanın evrende kendi yerini belirlemesinde, nihai soruları cevaplamasında, öncesi ve sonrası ile birlikte hayat hakkında kanaat sahibi olmasında temel belirleyendir. Bu nedenle varoluşsal imkân sağlayan bir bahşedilendir.

...
Abbas Pirimoğlu
Avukat, Yeni Söz Gazetesi Yazarı
Özgürlük Pedagojisi
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Olumsuz insan görüşü, otoriter yönetim anlayışı ve korkutmaya dayalı yetiştirme tutumları ne kadar özgürlükçü olabilirler? Elbette bu tür anlayış ve tutumlarla özgürlükçü bir eğitim kurgulanamaz ve böyle eğitimde çocukların bağımsızlaşma yönünde bir gelişim göstermeleri beklenemez.

...
Kadir Canatan
Prof. Dr./Sabahattin Zaim Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Akademik Özgürlük
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Yeni paradigmayla birlikte özgürlük, insanın Tanrı elindeki yazgısıyla sınırlı olmadığı gibi, iktidarların mülkiyetlerini ifade aracı da değildir. Bu dönemde özgürlük, insanın potansiyelleri ve yaratıcılığı, bireyin toplum ve devlet karşısındaki konumu, hukuk ve sorumlulukları, kısaca, yaşam felsefesi çerçevesinde genişlemiştir.

...
İsmail Taş
Prof. Dr. / Necmettin Erbakan Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Liberalizm ve Din Özgürlüğü
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Bu ortam için söylenmesi önemli olan bir diğer mesele de şu, özgürlüğün Tanrı ile olan ilişkilerimizle alâkası yoktur. Tanrı ile olan ilişkilerimizi özgürlük çerçevesinde değerlendiremeyiz. O başka bir alana girer. Özgürlük insan-insan ilişkisiyle alâkalıdır, beşeri ortamla alâkalıdır.

...
Atilla Yayla
Prof. Dr. / İstanbul Medipol Üniversitesi
Teslimiyet ve Hürriyet Sarkacında Din
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Özgürlük ancak insanın irade sahibi bir varlık olması ve teklife muhatap kılınması noktasında söz konusu edilebilir. Fakat Kur’an’da Allah’ın kendini “Rab”, insanoğlunu “abd” diye tanımlaması dikkate alındığında, Allah ile insan arasındaki ilişkisinin efendi-köle ilişkisine atıfta bulunduğu da ileri sürülebilir.

...
Mustafa Öztürk
Prof. Dr./ Marmara Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Özgürleştirici ya da Köleleştirici Güç Olarak Din
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Bu özgürleştirici gücün, tarihsel koşullara uyum göstermek suretiyle, köleleştirici güç olarak iş görmesi mümkün müdür? Ne yazık ki mümkündür, zira din hakimiyet kurma aracına yani hegemonik güce dönüştürüldüğünde bu sonuç kaçınılmazdır.

...
Şaban Ali Düzgün
Prof. Dr./Ankara Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Müslüman Dünyasında İktidar Otorite ve Özgürlük Üzerine Bir İnceleme
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Ancak tıpkı Mekkeli müşriklerin dile getirdiği gibi tarihsel olayları, gelenekleri, toplumsal olayları insanların değil Tanrı’nın işi olarak görmek, eğer bilinçli yapılan bir ironi değilse insanın kendini aldatmasından başka bir şey olmayacaktır.

...
Mehmet Evkuran
Prof. Dr./Hitit Üniversitesi
İlahiyat Fakültesi
Gönüllü Köleler: Özgürlük mü Zor, Esaret mi?
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Belki daha önemlisi, sanayileşme sürecinde “sweatshop” denilen ve korkunç çalışma şartlarının geçerli olduğu atölye ve fabrikalarda ulusdevlet nezaretinde halk kitlelerinin köleliğe tâbi tutulmasıydı.

...
Mesut Karaşahan
Teslimiyet Bağlamında Kölelik ve Kölecilik Kavramlarının Analizi
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Varlık tasavvurundaki insana egoist, çıkarcı ve antagonisttik varlık yaklaşımları, böyle bir varlığı zoraki biçimlendirme hakkını bir takım sınıf ve kurumlara vermenin haklılanabileceği mahiyetinde algılamaktan kurtaramamıştır.

...
Ayşe Yaşar Ümütlü
Dr. / Necmettin Erbakan Üniversitesi
Allah Özgürlüğü Emreder mi: Müslüman Öznenin Politik İmkânı
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Özgürlük bahsinde ise Islamcılığın söylemleri eklektiktir. Kadınlar ya da Müslüman olmayanlar özgürlüğe ilişkin tartışmaların bedahet halinde izlenebileceği başlıca alanladır. Ancak Islamcılığın tarihsel gelişimi içerisinde özgürlük sorunu politik bir malzeme olarak kullanıla geldi.

...
Polat S. Alpman
Yrd. Doç. Dr. / Yalova Üniversitesi
Seküler Demokrasi’den Farklı Olarak Müslüman Demokraside Özgürlüğün Ahlaki Temeli
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Müslüman demokraside hak ve özgürlük kullanımının ikinci ahlaki boyutu ise özgürlüğü kullanan kişiye dairdir. Özgürlüğün alanına ve sınırına dair çok şey söylenebilir. Ancak ne söylenirse söylensin özgürlük alanının bir sınırlamasını yapmak ve o sınırlara hakkıyla uymak bir ahlak ve etik sorumluluk gerektirir.

...
Mustafa Çevik
Prof. Dr. / Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
Özgürlüğün Tüketimi
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Tüketim toplumunda tüketim; anlaşılacağı üzere, bir alışkanlıktır. Kişiliğin gösterimidir. Bağımlılık yapan bir harcama biçimidir. Sosyolojik bir ifade ve açıklamadır. Sosyal aidiyetin en başat değeridir. Doyumsuzluğu besler. 

...
Hacı Duran
Prof. Dr. / İstanbul Aydın Üniversitesi
Tarihsel Sorumluluklar Almak
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Gündelik siyasetin, gündelik siyaset yapılarının, gerçeklerinin pragmatik sınırları içerisinde kalarak, pragmatik bir dil kullanılarak, Islami bütünü ve bütünlüğü temsil eden bir kültür bilinci, tarih bilinci, bilinç tarihi içeren yüksek bir kültür oluşturulamaz.

...
Atasoy Müftüoğlu

Söyleşi

I. BÖLÜM Prof. Tarık Ramazan İle “Özgürlük ve Teslimiyet” Üzerine
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Röportaj: Dr. Fatih Yaman
Çeviri: S. Zülal Afacan

Yetkin Düşünce’nin ilk sayı röportaj dosyasını iki önemli isimle okurlarımızın dikkatine sunuyoruz. Bu isimlerden ilki, batının İslam’la modern dönemdeki karşılaşmaları üzerine birçok çalışması bulunan, Oxford Üniversitesi öğretim üyesi ve Müslüman Kardeşler Hareketi’nin kurucusu olan Hasan el-Benna’nın torunu Prof. Tarık Ramazan. 

...
Fatih Yaman
II. BÖLÜM Prof. John L. Esposito İle “Özgürlük ve Teslimiyet” Üzerine
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Röportaj: Dr. Fatih Yaman
Çeviri: S. Zülal Afacan

Dosyamızın ikinci konuğu ise İslam, Demokrasi, Radikalleşme ve Türkiye’ye yönelik çalışmaları çeşitli dillerde yayınlanmış olan Georgetown Üniversitesi Uluslararası İlişkiler öğretim üyesi Prof. John L. Esposito. 

İslam’ın özgürlük anlayışından batıda yükselen İslamofobiye, Arap Baharı’ndan 15 Temmuz sürecine birçok konuda sorularımız oldu. 
 
Keyifli bir okuma temennisiyle...

...
Fatih Yaman

Kültür Sanat

Buğday mı Nefes mi?
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Korunaklı şehirler ilk bakışta güvenli gibi görünse de, pratikte durum pek de öyle değildir. Genetiğine müdahale edilerek yetiştirilen ekinler, bir süre sonra bir hastalığa yakalanmış ve bu durum neticesinde şehirlere kaoshakim olmuştur. Bilim insanlarından oluşan bir kurul yaşanan bu felaketlere çözüm bulma gayesiyle çalışmaktadır. Bu kurulun üyelerinden Profesör Erol Erin, geçmişte genetiği ile oynanmamış saf buğday ile alakalı çalışmalar yapmış Profesör Cemil Akman’ı bularak onun çalışmalarından istifade etmek istemektedir.

...
Remzi Rana
İKSV 15’inci İstanbul Bienali “iyi bir komşu” a good neighbour
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Müşterek “Öteki” 
Mündemiç “Komşu” 
“Yeniyi söylemelisin ve yine de hep eskiyi, hep yalnızca eskiyi söylemelisin ama yine de yeni bir şey” 
Wittgenstein
 
İnsanoğlunun dünya hikayesinde omzuna bindirilmiş saydam bir sis bulutunu, hiç yokmuş gibi yaşama çabasının şahitleriyiz. Demografik tüm ayrışmalara, her biri ayrı ayrı politikleştirilmiş her sahaya, Leander  Schonweger’ın yer yüzündeki tüm soyut parçalanmaları misafir ettiği labirent evine, Lungiswa Gqunta’nın Çimen’liğini yarattığı kaygılara; ve hatta tarih üstü kaygılara, adını hayat ışığı olmasından alan bir kadının karanlığa gark edilişine ve en nihayetinde kafasını vurduğu duvarlara veya yeryüzü hikayesinde fonksiyonelliğe indirgenen camekandaki solucanlara söylettirilen rahmine, bir beton yığına gömülen ruhun temsiline ve bir Rembrandt korkusunun dondurulduğu her tuval zerresine… Pergelin sabit ayağının ölüme kurulu olduğu helezonik bir dünyadan konuşuyoruz. Yaşamaya devam edebilmek için ölümü görmeme üzerine bir konsensüs sağlamak; ve bu evrensel merakımızı, o meraka yönelik tüm tepkimizi, sahip olunan tanrısallığa rağmen iliklere kadar hissedilen çarpıcı ve reel acziyete verilen tüm isyanları sansürleyerek meşrulaştırmanın yollarından biridir sanat. Bu kapsayıcı paydaşlık her sahayla müthiş bir organik bağ tesis eder. Felsefenin hissettiği karın ağrısı bir Pollack tuvaline impastik bir renk olur, renksizlik olur, kapitale olan bir isyan kırık koka kola şişesi olur, yeşile boyanır, tarihin savaşlarından bir savaş, yıkık toplumlarından bir toplum olur Guernica’yı yaratır ve bir kadının tüm burukluğu Modigliani’nin yağmura çalan bir gecesinde ölümsüz olur… “Ölüyoruz, demek ki yaşanılacak” diyen bir şairin çığlığı olur. Ölmemek için yaşamak, yaşayabilmek için hayatı anlamlandırma gerekliliğinin, zamanı ölümsüzleştirme ilacına hammadde yaratma kaygısı olur. İnsanoğlunun evrenin zamansal boyutunda yaşıyor olmaklığı, tüm insanlık birikiminin hep eskiyi terennüm eden bir yeni olmasını estetik kılar ve belki de bu yüzden modern sanatın bakiyesizliğe gebe sancıları ilk etapta bir ön yargıyla karşılanır. 

...
Z. Hülya Aytulum

Kitap Kritikleri

İman ve Özgürlük / M. Müctehid Şebusteri
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Çeviri: Abuzer Dışkaya / Mana Yayınları

Şebusteri, İman ve Özgürlük arasındaki ilişkiyi ortaya koymaya Müslüman kelamcı, filozof ve mutasavvıfların imanın hakikatine dair dile getirdikleri teorileri ele alarak başlamış, bu teorilerin ortak yönlerini sıralamış, son olarak da bu teorilerin temelinde aslında özgürlüğün olduğunu açıklamaya çalışmıştır.

...
Osman Dertli
Özgürlüğe Kaçışım / Aliya İzzetbegoviç
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Çeviri: Hasan Tuncay Başoğlu / Klasik Yayınları

Aliya düşüncesini “insan” üzerine bina etmektedir. Düşünür, devlet adamı ve komutan kimliklerinin merkezinde ve hedefinde yine insan vardır. Onun “Mükemmeli başaramayız.

...
Zehra Öğüt
Özgürlükten Kaçış / Erich Fromm
Yazının tamamını okumak için : Yazıyı Oku

Özet

Çeviri: Şemsa Yeğin / Payel Yayınevi

Günümüz çağdaş toplumların işleyişi ve gelişiminde önemli bir yer tutan özgürlük kavramı geleceğe de ayna tutması açısından dikkate değerdir. Özgürlük veya erkinlik, birinin engellenmeden ya da sınırlandırılmadan istediğini seçebilmesi, yapabilmesi ve hareket edebilmesi durumudur.
 

...
Hamit Temiz
İLİMYURDU Yayıncılık ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti.
Adres : Molla Gurani Mah. Akkoyunlu Sk.
            No: 36 Fındıkzade Fatih / İstanbul
Tel      : 0212 533 05 35
Faks   : 0212 631 53 69
Mail    : info@yetkindusunce.com
Tüm Hakları İlim Yurdu Yayıncılık’a aittir. Kaynak belirtilmeden hiçbir içerik kopyalanamaz. | Tasarım & Yazılım: Dizayn Sanat